زیرو ایکس (0x) پروتکلی است که زیرساختی را برای کاربران فراهم می‌کند تا دارایی‌های مبتنی بر اتریوم مانند توکن‌های ERC-20 و همچنین NFT‌ها را مبادله کنند.

ZRX یا پروتکل زیرو ایکس (0X) چیست؟

زیرو ایکس(ZRX) یک پروتکل منبع‌باز است که امکان تبادل همتابه‌همتای دارایی‌ها در ‌بلاکچین اتریوم را در راحت‌ترین حالت ممکن، فراهم می‌کند.
این پروتکل، آینده‌ای را متصور ‌‌‌می‌شود که در آن انواع دارایی‌ها در شبکه‌ی اتریوم توکن می‌شوند.

پروتکل 0X راه‌حل جامعی ارائه می‌دهد که ‌‌‌‌‌‌می‌تواند برای توکن‌کردن ملک و مبادله‌ی مالکیت با خریدار از طریق قرارداد هوشمند استفاده شود. ‌‌‌به‌عنوان مثال، هنگامی که شخصی خانه‌ی خود را می‌فروشد، به‌جای گذراندن یک فرآیند پیچیده شامل وکلا، بنگاه‌ها و شرکت‌های فعال در حوزه‌‌ی املاک، ‌‌‌‌‌‌می‌تواند با استفاده از پروتکل 0X، این فرایند را تسریع کند.

این فرایند به‌طور کامل نیاز به هرگونه واسطه را از بین می‌برد و در عین حال، سرعت کل پروسه را افزایش می‌دهد. در بیان ساده، ‌‌‌می‌توان گفت که اساساً املاک و مستغلات را به یک دارایی نقد تبدیل می‌کند.
0X، پروتکلی است که تجارت دارایی‌های مبتنی بر اتریوم را تسهیل می‌کند.

در یک صرافی غیرمتمرکز، دارایی‌ها به صورت همتابه‌همتا (Peer-to-Peer) معامله می‌شوند. به این معنی که هیچ نهاد مرکزی، این تراکنش‌ها را مدیریت ‌‌‌نمی‌کند؛ بنابراین، کاربران ‌‌‌می‌توانند بدون نگرانی در رابطه با اتفاقاتی مانند هک‌ شدن که ممکن است برای یک پلتفرم متمرکز رخ دهد، معاملات خود را انجام دهند.

هرکسی ‌‌‌‌‌‌می‌تواند صرافی غیرمتمرکز (DEX) خود را در بالای پروتکل 0X با کیت راه‌اندازی 0X بسازد و انتخاب کند که برای خدمات خود چه هزینه‌ای دریافت کند.

پروتکل 0X فرمت استاندارد پیام‌رسانی را برای تبادلات فراهم می‌کند. مشابه اینکه سوئیفت، سیستم پیام‌رسانی استانداردی است که بانک‌های سراسر جهان از آن برای برقراری ارتباط با یکدیگر درمورد انتقال ارزهای فیات استفاده می‌کنند.
در پلتفرم زیرو ایکس، هیچ نهاد مرکزی برای جمع‌آوری کارمزد‌ها وجود ندارد و این کارمزدها برای پاداش استیک‌کنندگان و هزینه‌های پلتفرم استفاده ‌‌‌می‌شود.

علاوه‌بر این، پروتکل زیرو ایکس (0X) دارای یک API (رابط برنامه‌نویسی کاربردی) است که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد تا به‌راحتی با اکوسیستم ادغام شوند و فرایند اجرای یک DEX و دسترسی به نقدینگی را تسهیل ‌‌می‌کند.
API زیرو ایکس، نقدینگی را از شبکه‌های درون‌زنجیره‌ای و خارج از زنجیره جمع‌آوری کرده و به حل مشکل کمبود نقدینگی که اغلب صرافی‌های غیرمتمرکز با آن مواجه می‌شوند، کمک ‌‌می‌کند.

فراهم کردن نقدینگی در پلتفرم‌های معاملاتی، کاربران را قادر می‌سازد تا دارایی‌ها را با بهترین قیمت در هر زمان مبادله کنند.

پروتکل زیرو ایکس (0X) چگونه کار می‌کند؟

تبادل غیرمتمرکز توکن‌ها با پروتکل 0X تسهیل ‌‌‌می‌شود.
این تبادلات با استفاده از قراردادهای هوشمند که به‌صورت رایگان در دسترس عموم هستند و ‌‌‌می‌توانند توسط هر برنامه‌ی غیرمتمرکز (dApp) یکپارچه شوند، انجام می‌شوند.
قرارداد هوشمند، تراکنشی است که در صورت برآورده شدن شرایط، به‌طور خودکار اجرا ‌‌‌می‌شود.

اکثر صرافی‌های غیرمتمرکز از قراردادهای هوشمند اتریوم برای تأمین و محقق شدن تمام معاملات خود استفاده می‌کنند؛ البته این قراردادها مستقیماً روی ‌بلاکچین اجرا می‌شوند، یعنی هربار که سفارشی ثبت ‌‌‌می‌شود، تغییر می‌یابد، لغو ‌‌‌می‌شود یا پر ‌‌‌می‌شود، هزینه‌‌ی کارمزدی خواهد داشت که ‌‌‌‌‌‌می‌تواند فرآیند را بسیار گران کند.

راه‌حل ارائه شده توسط پروتکل زیرو ایکس، استفاده از رله خارج از زنجیره با قرارگرفتن روی زنجیره است که شامل ارسال یک سفارش به یک رله توسط کاربر است که به نوعی مانند یک تابلوی اعلانات برای شبکه است. سپس، رله سفارش را خارج از زنجیره منتشر می‌کند که در آن هر کاربر دیگری ‌‌‌‌‌‌می‌تواند آن را با ارسال امضای رمزنگاری خود به قرارداد هوشمند پر کند.

پروتکل 0X همچنین سفارشات نقطه‌به‌نقطه را ارائه می‌دهد که در آن کاربر، سفارشی را ارسال می‌کند که فقط توسط یک شخص مشخص ‌‌‌‌‌‌می‌تواند پر شود.
در هر دو نوع سفارش، دارایی‌ها هرگز در اختیار رله قرار نمی‌گیرند و تنها انتقال ارزش واقعی در زنجیره اتفاق می‌افتد که هم هزینه‌‌ی کارمزد و هم ترافیک شبکه را به‌شدت کاهش می‌دهد.
0X اساساً مجموعه‌ای از قراردادهای هوشمند حسابرسی‌ شده است که امکان داد و ستد دارایی‌های مبتنی بر اتریوم را به صورت همتابه‌همتا فراهم می‌کند.

بخشی از آنچه که 0X را در سطح عملکرد آن بسیار موفق می‌کند، این واقعیت است که دارای یک اکوسیستم قوی از ارائه‌دهندگان نقدینگی و مصرف‌کنندگان نقدینگی است که از طریق زیرساخت پروتکل 0X به هم متصل هستند.
در اینجا، ما ‌‌‌می‌توانیم اکوسیستم را به دو بخش اصلی، سازندگان (ارائه‌دهندگان نقدینگی) و گیرندگان (مصرف‌کنندگان نقدینگی) تقسیم کنیم.

در واقع، پروتکل 0X جمع‌آوری نقدینگی نهادهایی مانند DEX و AMM (بازارساز اتوماتیک) را انجام می‌دهد که Uniswap یا Sushiswap مثال‌هایی از این نوع هستند.
سازندگان موافقت می‌کنند که نقدینگی را در اکوسیستم برای مصرف‌کنندگانی مانند Metamask یا Polygon فراهم کنند و از طریق قراردادهای هوشمند تعبیه شده در پروتکل 0X، این معاملات به‌راحتی و ایمن تسهیل می‌شوند.

مزایای پلتفرم زیرو ایکس (0X)

زیرو ایکس، نام‌های برجسته‌ای در اکوسیستم خود دارد، از Curve و Polygon گرفته تا Coinbase و Crypto.com.

چه ویژگی‌هایی باعث محبوبیت این پلتفرم شده که توانسته افراد برجسته را به خود جذب کند؟

عملکرد

0X ‌‌‌‌‌‌می‌تواند از تمام استانداردهای اتریوم پشتیبانی کند؛ به این معنی که کاربران ‌‌‌می‌توانند توکن‌ها و همچنین NFT‌هایی را که براساس پروتکل‌های ERC-721 و ERC-1155 کار می‌کنند، معامله کنند.
پشتیبانی زیرو ایکس از توکن‌های مبتنی بر اتریوم نیز به‌طور مداوم در حال افزایش است.

همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، پروتکل 0X نقدینگی را تجمیع می‌کند. به این معنی که زمانی که یک پروژه به اکوسیستم 0X متصل شود، دسترسی آزاد به یک مجموعه‌ی مشترک از دارایی‌های دیجیتال خواهد داشت و به همان اندازه که شبکه‌ی نقدینگی ارائه‌شده‌‌ی آن مفید است، عملکرد تبادلات در پروژه‌ها را نیز بهبود می‌بخشد.

پروتکل 0X همچنین دارای NFT Swap SDK است؛ به این معنی که پروژه‌ها ‌‌‌می‌توانند به‌‌راحتی به عملکرد مبادلات NFT دست یابند.

بهره‌وری

این پروژه به دلیل رله سفارش خارج از زنجیره و قرار گرفتن روی زنجیره، بهره‌وری کارمزد را بهینه ‌‌می‌کند. این بدان معناست که 0X سفارش‌ها را در یک ‌بلاکچین ذخیره ‌‌‌نمی‌کند، بنابراین، اعتبارسنجی تراکنش‌های مذکور از طریق سیستم استخراج یا سهام انجام ‌‌‌نمی‌شود و فقط تسویه‌ی سفارش در زنجیره رخ می‌دهد. در نتیجه، تراکنش‌ها بسیار امن هستند و همچنین برای انجام، به هزینه‌‌ی بسیار کمتری نیاز دارند.

امنیت

قراردادهای هوشمند 0X برای کمک به امنیت کلی اکوسیستم در دو مرحله نظارت ‌‌‌می‌شود و آسیب‌پذیری‌ها را در صرافی‌‌هایی که خدمات خود را با استفاده از فناوری 0X راه‌اندازی می‌کنند، کاهش می‌دهد و روند حفظ مبادلات مذکور را هموار ‌‌می‌کند.

ZRX چیست؟

ZRX توکن حاکمیت بومی پروتکل 0X است و براساس استاندارد توکن ERC-20 است که برای پرداخت هزینه‌ی تراکنش در پلتفرم 0X استفاده ‌‌‌می‌شود.
ازآنجایی‌که زیرو ایکس یک توکن حاکمیتی است، دارندگان ‌‌‌می‌توانند از آن برای رأی دادن به تغییرات در پروتکل استفاده کنند.

تاریخچه‌‌ی پروتکل زیرو ایکس (0X)

تیم 0X مستقر در سانفرانسیسکو، دارای 32 عضو اصلی است.
پروتکل 0X در سال 2016 توسط ویل وارن (Will Warren) و امیر بندعلی (Amir Bandeali) که به‌ترتیب ‌‌‌به‌عنوان مدیرعامل و مدیر ارشد اجرایی فعالیت می‌کنند، تأسیس شد.

ویل وارن پس از فارغ‌التحصیلی از دانشگاه کالیفرنیا در سن‌دیگو در رشته‌ی مهندسی مکانیک، مشاور فنی برای توکن اولیه (BAT) بود و مقام اول را در مسابقه اثبات کار Consensus 2017 کسب کرد.
علاوه‌بر تیم اصلی، 0X همچنین دارای پنج مشاور است، از جمله بنیان‌گذار Coinbase و مدیر ارشد Pantera Capital.
عرضه‌ی اولیه توکن ZRX در آگوست 2017 انجام شد و 24 میلیون دلار در یک روز جمع‌آوری نمود.

چه کسانی ‌‌‌می‌توانند از پلتفرم 0X استفاده کنند؟

علاوه‌بر Uniswap که قبلاً ذکر شد، Coinbase چندین گروه در صنعت ارز دیجیتال وجود دارند که ‌‌‌می‌توانند از فناوری ادغام آسان که پروتکل 0X ارائه می‌دهد، بهره‌مند شوند.
‌‌‌به‌عنوان مثال، یک پروژه‌ی بازی که مانند بسیاری از افراد دارای کلکسیون‌های NFT به شکل آیتم‌های درون بازی است، نیاز به یک بازار درون‌برنامه‌ای دارد که در آن بازیکنان بتوانند این دارایی‌ها را مبادله کنند؛ با زیرساخت پروتکل 0X، برنامه‌‌ی بازی ‌‌‌‌‌‌می‌تواند این کار را انجام دهد.
مثال دیگر، ارائه یک اکوسیستم قابل‌اعتماد با نقدینگی قابل‌قبول برای توکن ابزارهایی مانند استیبل‌کوین توسط پروتکل 0X است.
در استیبل‌کوین‌ها، چنین نقدینگی‌ قابل‌اعتمادی برای موفقیت و ثبات آن‌ها حیاتی است.

استیک‌کردن رمز ارز ZRX

در سال 2019، پروتکل 0X پاداش‌های ارائه نقدینگی مبتنی بر سهام را معرفی کرد که به سازندگان بازار برای ارائه نقدینگی با کارمزد پروتکل، متناسب با سهام ZRX سرمایه‌گذاری‌شده‌‌ی آن‌ها پاداش می‌دهد.

خلاصه

فناوری رله خارج از زنجیره‌ی به کار گرفته شده توسط پروتکل 0X، به یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) اجازه می‌دهد تا معاملات را بسیار سریع‌تر و ارزان‌تر از صرافی‌هایی که تمام معاملات خود را روی زنجیره انجام می‌دهند، انجام دهد.

ااین‌حال، DEX‌ها تنها برنامه‌هایی نیستند که 0X پشتیبانی می‌کند. این پروتکل همچنین ‌‌‌‌‌‌می‌تواند برای میزهای معاملات فرابورس، بازارهای دیجیتال، پلتفرم‌های مدیریت پورتفولیو و تبادل برای محصولات مالی غیرمتمرکز (DeFi) اعمال شود.
پروتکل 0X انتقال طیف وسیع‌تری از دارایی‌ها را نسبت به اکثر صرافی‌های غیرمتمرکز مبتنی بر اتریوم تسهیل می‌کند، زیرا از توکن‌های غیرقابل تعویض (ERC-721) و همچنین توکن‌های قابل تعویض (ERC-20) پشتیبانی می‌کند.

ZRX یک توکن ابزاری است که برای پاداش دادن به رله‌ها با هزینه‌های معاملاتی برای میزبانی لیست سفارش استفاده ‌‌‌می‌شود. اکوسیستم 0X در سال 2020 شاهد رشد فوق‌العاده‌ای بود و تنها در ژانویه 2021، حجم معاملات این پروتکل به 5.7 میلیارد دلار رسید.
ZRX همچنین یک توکن حاکمیتی است و همه‌ی دارندگان توکن ZRX ‌‌‌می‌توانند درمورد ارتقا و پیشرفت پروتکل رأی دهند که ‌‌‌‌‌‌می‌تواند تقاضا برای توکن را افزایش دهد.

ازآنجایی‌که ZRX دارای حداکثر عرضه‌ی محدود است، قیمت ZRX و ارزش بازار آن ‌‌‌‌‌‌می‌تواند تقاضای خوبی ایجاد کند.


منبع: